» آخرین عناوین :


نظرسنجی

آرشیو
عضویت در خبرنامه
چاپ دانلود ارسال

تلگراف خانه و مخابرات کی به سروستان آمد

۱۶ دي ۱۳۹۵ - ۲۲:۵۳:۲۲ کد مطلب: 12370

درسال 1315 هجری شمسی برای اولین بار اداره پست و تلگراف و تلفن در سروستان دایر می شود. مکان اداره مذکور منزل شخصی به نام اسد فرزند کربلایی عبدالحسین در محله ی سرو کوچه آهنگران بود.

به گزارش خبرنگار سروستان ما، استاد اکرم مومنی در گزارشی به بررسی تاریخچه ورود تلفن به ایران و سروستان پرداخته که در ادامه خواهید خواند.

لغت تلگراف مشتق از دو کلمه فرانسوی Tele به معنای دور وgraph  به معنای نوشتن و نگاشتن است و این اصطلاح به معنی دور نگاشت و مخابره پیام است.

اولین دستگاهی که به این نام شناخته شد توسط توماس ادیسون امریکایی مخترع الکتریسیته اختراع شد وسپس نوسط ساموئل مورس کامل شد. بدین گونه که  با قطع و وصل شدن جریان برق از طریق سیم، کلام به صورت علائم رمزی خط و نقطه (الفبای مورس) از مکانی به مکان دیگر مخابره و منتقل می شد. این الفبا توسط ساموئل مورس در 1840 میلادی اختراع شد.

سالها بعد (1875 میلادی) دستگاه تلفن توسط الکساندر گراهام بل اسکاتلندی در امریکا اختراع شد و این دستگاه جدید (phone) یا صوت را منتقل می کرد.

رواج تلفن بسرعت در جهان اشاعه یافت و سیم های آن از شهری به شهر دیگر کشیده شد.

قریب 12 سال پس از اختراع تلفن در سال 1265 شمسی برای اولین بار در ایران یک رشته سیم تلفن به طول تقریبا هشت کیلومتر بین تهران و شاهزاده عبدالعظیم (شهر ری) کشیده شد.

البته قبل از آن در تهران در فواصل کم خطوط تلفنی اندکی کشیده شده بود. اولین خط تلفن بین شهری نیز به طول 300 کیلومتر بین تهران و سلطانیه (شهری در استان زنجان) که منطقه ییلاقی ناصر الدین شاه بود دایر شد و شروع به کار کرد. از همان ابتدای کار رسیدگی به امور تلفن، دومین اختراع مخابراتی که پس از تلگراف در ایران رایج شده بود، به وزارت فلاحت، تجارت و فواید عامیه واگذار شده بود و تا مدتها امتیاز تلفن فقط دولتی بود. در زمان مظفر الدین شاه بود که اعطای نخستین امتیاز تلفن رواج یافت و در شهر تبریز این امر به عهده شرکتی گذاشته شد که برای راه اندازی تلفن در شعاع 24 کیلومتر اقدام کند. مدت این قرار داد 50 سال بود ولی پس از مدتی شرکت منحل شد واداره تلفن تبریز و حومه، به شرکت سهامی مبدل شد.

با گسترش خطوط تلفن، در سال 1308 (زمان رضا شاه) وزارت پست و تلگراف و تلفن تاسیس و امور تلفن به آن وزارت خانه محول شد . در شهریور 1316 شبکه تلفنی خودکار با 6 هزار شماره از شرکت زیمنس آلمان خریداری شد.

در همان دوران در پی اظهار تمایل کشور عراق، ایجاد تماس و خط تلفن ارتباط تلفنی بین ایران عراق پی ریزی شد. در سال 1321 و در بحبوحه جنگ جهانی دوم ،طبق یک قرار داد سیاسی- مالی بین ایران، روسیه و انگلیس، تمامی امکانات مخابراتی و مواصلاتی از جمله تلفن با اختیارات نامحدود در حوزه عمل متفقین قرار گرفت که حدود دو سال پس از جنگ (1326) و خروج نیروهای متفقین از ایران، وزارت پست و تلگراف و تلفن، سیستم (مکالمات تلفنی بدون استراق سمع) را از آنان خریداری  کرد و برخی از مراکز را که به لحاظ نظامی راه اندازی شده بود تعطیل کرد.

بالاخره مجلس شورای ملی در آذر ماه سال 1331 لایحه ملی شدن صنعت تلفن را به تصویب رساند. برنامه خودکار کردن تلفن شهرستانها در 1334 با خرید 180 هزار شماره تلفن خودکار از آلمان راه اندازی  شد. با توسعه فن آوری مخابرات در دنیا، در سال 1368 استفاده از سیستم های دیجیتالی در ایران آغاز شد و تاکنون ادامه دارد.

 

تاریخچه مخابرات سروستان:

درسال 1315 هجری شمسی برای اولین بار اداره پست و تلگراف و تلفن در سروستان دایر می شود. مکان اداره مذکور منزل شخصی به نام اسد فرزند کربلایی عبدالحسین در محله ی سرو کوچه آهنگران بود که بعد ها آن مکان به تلفن خانه موسوم شد.

در آن اداره دو نفر مشغول خدمت بودند. یک نفر غیر بومی بنام آقای یوسفی به عنوان مسئول و دیگری آقای سید امان سجادی که به عنوان سیم بان کار می کرد. ایشان از محله ی شیخ یوسف و در کوچه ملامحمدی ساکن بود.

تلفن   در آ ن زمان توسط دو رشته سیم جدا از هم و از طریق پایه های چوبی دو و نیم تا سه متری که از شیراز تا سروستان و در امتداد جاده کشیده شده بود میسر می شد.

همزمان چاپارها یا نامه رسانها از طریق کوله کردن محمولات پستی ،نامه ها را از سروستان به شهرستانهای اطراف می بردند و نامه های ارسالی به سروستان را از آن شهرها به سروستان می آوردند .

نامه رسان های قدیم عبارت بودند از : مشهدی اله یار برزگر، امراله خدادای(معروف به امراله خدو) و محمد کاظم طهماسبی که بعدها کارمند اداره پست شد .

آقای سجادی  سیم بان تلفن تا فاصله حدود سه فرسنگی از سروستان سیم ها را حفاظت، کنترل و در صورت لزوم تعمیر می کرد. برقراری ارتباط تلفنی در شبانه روز فقط سه ساعت متناوب (یک ساعت صبح یک ساعت ظهر و یک ساعت شب) امکان پذیر بود.

منازل شخصی در آن زمان تلفن نداشتند و افراد جهت تماس تلفنی باید به تلفن خانه  مراجعه کرده ویا از قبل توسط پیام تلفنی مخاطب خود را مطلع می کردند که در فلان ساعت در تلفن خانه حضور داشته باشد تا با طرف مقابل مکالمه نماید.

معمولا یک نفر در مرکز و یا سروستان این وظیفه اطلاع رسانی را انجام می داد. اگر شخص به هر دلیلی قادر به حضور در تلفن خانه نبود پیام گوینده بر کاغذی نوشته شده و توسط شخص مسئول به گیرنده و مخاطب پیام تحویل می شد. وسیله نقلیه آن زمان سیم بان معمولا اسب یا قاطر بود.

پس از آقای یوسفی مسئولیت تلفن خانه به آقای علی جان شفیعی فرزند رضا که کارمند شیراز بود واگذار شد. دستگاه گیرنده و فرستنده پیام هنوز همان دستگاه کوچک قدیمی به ابعاد 60 در 30 سانتی متر بود که به دیوار نصب شده بود. پس از مدتی مکان تلفن خانه تغییر کرد و به منزل آقای علی شاه خرمی برادر مرحوم عباس خرمی ( جنب بانک کشاورزی فعلی ضلع غربی) انتقال یافت.

مرحوم علی شاه  خود نیز کارمند اداره پست و تلگراف و تلفن بود و چون از شنوایی خوبی بهره مند نبود ، گه گاه مادرپیرش او را در این کار یاری می کرد. خود مرحوم علی شاه نیز مدتی مسئول اداره ی مذکور در سروستان بودند.

پس از مدتی آقای حاج عبدالغفار ثابتان شیرازی  رئیس  اداره پست شد .هنوز نامه ها توسط الاغ و یا قاطر جابجا می شد .

پس از چندین سال  زمزمه پیدایش چاههای نفت در جنوب سروستان (تل های چیت گری جنوب نظر آباد) به گوش رسید و مسئولین امر جهت احداث چاههای نفت و تأسیسات مربوط به سروستان آمدند.

در همان زمان تلفن خانه به محله حاج نظری (محل فعلی اداره پست) انتقال یافت و یک دستگاه تلفن جدید چند خطه به اداره سروستان تخصیص داده شد که مسئولین شرکت نفت به راحتی امکان تماس با مرکز و یا خانواده های خود را داشته باشد. (لازم بذکر است که شرکت نفت ایران قبل از ملی شدن صنعت نفت توسط دکتر محمد مصدق در اوائل دهه چهل شمسی، در اختیار انگلیسی ها بود و اولین اداره ای در ایران بود که از امتیاز تلفن بهره مند شد و هیچ گونه مالیاتی به دولت پرداخت نمی کرد.)

همزمان کم کم تیر های چوبی تلفن در مسیر شیراز سروستان برداشته و تیر های فولادی از نوع ریل های راه آهن جایگزین شد. بعدها آقای عبدالرسول طهماسبی  مسئول اداره پست شد . پس از طهماسبی آقای حمید سبزی رئیس اداره پست شد ند که تا زمان بازنشستگی در این پست خدمت کردند  اداره مخابرات در زمان آقای طهماسبی از  پست جدا شد و به محله شیخ یوسف واقع دریک واحد منزل شخصی در بلوار دانشگاه انتقال یافت .

آن مکان از چندین کابین چوبی و شیشه ای برخوردار بود و هر فرد پس از برقراری تماس توسط اپراتور به کابین فراخوانده می شد تا با مخاطب خود مکالمه نماید.ابتدا ریاست مخابرات در اختیار آقای سینایی وسپس آقایان کریمی و سپس آقای شریفی کنوی بود .

پس از انتقال مخابرات به چهار راه بهداری، کم کم ثبت نام جهت اشتراک تلفن  خانگی شروع شد .مبلغ کل هزینه اشتراک در ابتدا چهارده هزار تومان بود که هزار تومان آن نقد و مابقی اقساطی اخذ می شد .پس از اندک مدتی  بیشتر منازل سروستان از تلفن خانگی بهره مند شدند و اداره مخابرات پس از چند سال دیگر به محل فعلی  انتقال یافت . 


انتهای پیام/س




نام:                       

پست الکترونیک: 
نظر شما: